I – NHỮNG BỆNH GÂY HẠI CHO CÂY SẦU RIÊNG TRONG MÙA MƯA

1. Bệnh thán thư

Tác nhân gây bệnh: Do nấm Colletotrichum spp gây ra, phát triển mạnh trong điều kiện ẩm ướt, mưa nhiều độ ẩm cao, mật độ vườn trồng dày đặc khiến các bào tử nấm lây lan nhanh trong không khí khiến cho sầu riêng bị nhiễm bệnh.

Triệu chứng: 

• Trên lá: Xuất hiện các đốm nhỏ màu nâu nhạt, sau đó lan rộng thành các vết màu nâu sẫm hoặc đen, có hình tròn hoặc bất định. Vết bệnh thường xuất hiện ở mép lá hoặc chóp lá, sau đó lan rộng khiến lá khô cháy và rụng sớm.
• Trên cành: Xuất hiện các vết nâu đen, lõm sâu và có thể nứt nẻ, đặc biệt ở cành non. 
• Trên hoa: Gây ra các vết thối màu nâu xám, đen dần, khiến hoa rụng. 
• Trên trái: Xuất hiện các đốm nhỏ màu nâu ở hốc gai, sau đó chuyển màu đen và lan rộng, làm trái bị thối và rụng non.

2. Bệnh nấm hồng

Tác nhân gây bệnh: Do nấm Corticium salmonicolor gây ra. Thường phát triển mạnh mẽ vào thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao. 

Triệu chứng: 

• Trên thân, cành: Cây vừa nhiễm bệnh sẽ xuất hiện lớp tơ trắng ngoài vỏ sau đó chuyển thành hồng hoặc nâu đỏ với kích thước lớn nhỏ khác nhau. Khi bị nặng tại các vị trí vết đốm thường bị thâm và thối. Dần dần vỏ bị nứt, chết cành thậm chí chết cây. 
• Trên lá: Nấm bệnh sẽ xâm nhập vào lớp biểu bì tạo ra các đốm có màu hồng trên lá.

3. Bệnh nấm bồ hóng

Tác nhân gây hại chính trên cây sầu riêng, ảnh hưởng đến mẫu mã trái và giảm năng suất. Trong quá trình sống rệp bài tiết ra mật ngọt tạo môi trường thích hợp cho nấm bồ hóng (Capnodium sp.) phát triển, làm giảm khả năng quang hợp của lá, rụng hoa, rụng trái non và làm vỏ trái bị đen.

Triệu chứng: 

• Trên lá: Xuất hiện các đốm, lớp màng màu đen như bồ hóng bám trên bề mặt lá (ở cả hai mặt, nhưng thường dễ thấy ở mặt trên), làm lá bị xám xịt, giảm khả năng quang hợp.

• Trên trái: Bề mặt trái bị phủ một lớp muội đen, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và giá trị thương phẩm, có thể làm rụng trái non.
• Trên cành và thân: Ít phổ biến hơn, nhưng có thể xuất hiện ở những nơi côn trùng chích hút và tiết mật.

4. Bệnh đốm rong

Tác nhân gây bệnh: Do một loại tảo Cephaleuros virescens gây ra. Bệnh thường tấn công ở các vườn có mật độ trồng dày, thiếu sáng, vườn chăm sóc kém.

Triệu chứng: 

• Lá: Xuất hiện các đốm tròn, hơi nhô lên, có lớp lông tơ mịn như nhung. Ban đầu có màu xanh xám, xanh ô liu hoặc xanh lục, sau đó chuyển sang màu đỏ nâu hoặc nâu đỏ khi trưởng thành. 
• Thân và cành: Có thể xuất hiện vết nứt ở vỏ và các đốm có màu tương tự như trên lá. 
• Triệu chứng nặng: Các vết bệnh có thể lan rộng, phủ kín mặt lá, khiến lá bị khô, cành bị chết và rụng lá, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng của cây.

5. Bệnh nứt thân xì mủ

Tác nhân gây bệnh: Chủ yếu do nấm Phytophthora sp. gây ra. Trong môi trường ẩm ướt, mật độ cây trồng rậm rạp, thoát nước kém là điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển. 

Triệu chứng: 

• Vết bệnh ban đầu: Xuất hiện các vết nứt nhỏ màu nâu sẫm, hơi úng nước trên thân hoặc cành, thường gần gốc. 
• Chảy mủ: Từ các vết nứt, cây tiết ra chất mủ nhầy màu nâu đỏ. 
• Vỏ cây: Vỏ cây bị thối nâu, khô lại và bong ra, phần gỗ bên trong có màu nâu sẫm. 
• Cây suy yếu: Lá cây có thể vàng, héo, rụng lá non; cây chậm lớn, còi cọc.

6. Bệnh vàng lá thối rễ

Tác nhân gây bệnh: Do nấm Phytophthora spp tấn công vào làm hư rễ. Đất bị úng nước, đặc biệt vào mùa mưa, làm rễ cây bị thiếu oxy và tạo điều kiện cho nấm phát triển.

Triệu chứng: 

• Trên lá: Lá vàng dần từ gân, rụng sớm, chóp lá bị cháy. Cây còi cọc, chậm ra đọt non.
• Trên rễ: Rễ mềm, thối có màu nâu, vỏ rễ bị tuột ra. Khi bệnh nặng, rễ cái bị thối đen, khô héo. Cây suy yếu, không hấp thu được nước và dinh dưỡng, dẫn đến chết cây.

II – BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH HẠI TRÊN CÂY SẦU RIÊNG 

1. Biện pháp canh tác

• Tỉa cành sâu bệnh, cành vô hiệu, cành nằm ở sát mặt đất nhằm tạo tán, vườn thông thoáng giúp giảm độ ẩm không khí và độ ẩm trong vườn, tránh lây lan bệnh hại trong giai đoạn mưa nhiều.

• Vệ sinh vườn, thu dọn những cành, lá, trái nhiễm bệnh và mang đi tiêu hủy, tránh gây hại cho những cây xung quanh.
• Trồng cây với mật độ thích hợp, tránh trồng quá dày đặc. Thiết kế vườn đúng cách, lên liếp mô cao ráo, tạo rãnh, tạo cống thoát nước tốt.
• Bổ sung dinh dưỡng hữu cơ cần thiết để đảm bảo đất khỏe, hạn chế được nấm bệnh phát triển và xâm nhập gây hại cho cây trồng. 
• Kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện sớm khi vết bệnh chưa lan rộng.

2. Biện pháp hóa học

a) Thuốc đặc trị nấm bệnh và vi khuẩn

• METALAXYL 35WP (STT 26): Chứa hoạt chất Metalaxyl 35% có tính nội hấp và lưu dẫn mạnh. Sản phẩm chuyên đặc trị và phòng ngừa các loại nấm bậc thấp gây hại nghiêm trọng nhất trong mùa mưa như nứt thân xì mủ, thối rễ, lở cổ rễ và sương mai. Liều dùng: Pha 100g cho 100 lít nước hoặc 200g cho 200 – 250 lít nước phun tán lá hoặc tưới vùng rễ. Quy cách và đơn giá: 110.000 Đ.

• TIGER BẠC - MASTERY 25SC (STT 28): Chứa Pyraclostrobin 25% w/w thuộc nhóm Strobilurin, nội hấp nhanh và lưu dẫn mạnh. Sản phẩm có ưu thế bám dính tốt, hạn chế rửa trôi sau mưa, phòng trị hiệu quả nấm bệnh phổ rộng, hỗ trợ xanh gai, xanh trái và phục hồi cây. Liều dùng: Pha 1 chai (200ml) cho 400 lít nước để ngừa bệnh, hoặc 2 chai cho 400 lít nước khi đã có dấu hiệu bệnh. Đơn giá: 120.000 Đ.

• TIGER VIL 110 (STT 25): Chứa hoạt chất Hexaconazole 110g/L. Sản phẩm chuyên phòng và trị các bệnh nấm lá mùa mưa như thán thư, đốm lá, đốm mắt cua, rỉ sắt và vàng lá, đồng thời hỗ trợ chặn đọt non trong giai đoạn nuôi trái gặp mưa nhiều. Liều dùng: Pha 1 lít cho 400 lít nước phun qua lá hoặc 1 lít cho 1.000 lít nước phun rửa bông. Đơn giá: 155.000 Đ.

• GO SLOW Phytop (STT 24): Chứa Canxi (3%), Lưu huỳnh hữu cơ (12%), Silic hữu cơ và chất hữu cơ (25%). Sản phẩm giúp tăng sức đề kháng thành tế bào, phòng trừ các bệnh nấm và vi khuẩn như nứt thân xì mủ, cháy chóp lá, ghẻ lá. Đơn giá: 310.000 Đ.

b) Kiểm soát tuyến trùng và bảo vệ vùng rễ từ đất

• NEMA SHIELD (STT 17): Thành phần gồm hữu cơ 35%, Azadirachtin 1% chiết xuất từ cây neem và 6 loại tinh dầu. Trong mùa mưa, tuyến trùng chích hút tạo vết thương hở là con đường chính để nấm thối rễ xâm nhập; sản phẩm giúp kiểm soát tuyến trùng sinh học an toàn và bảo vệ đầu rễ tơ. Đơn giá: 330.000 Đ.

• BIO BASE EKSTRA (STT 13): Chứa hữu cơ 35%, Axit Fulvic 25%, Axit Amin tự do và dinh dưỡng hữu cơ chiết xuất từ tảo biển. Sản phẩm tưới gốc giúp kích rễ khỏe, cân bằng pH và ngăn ngừa hiệu quả bệnh nứt thân xì mủ, thối rễ, cháy lá. Liều dùng: 1 lít pha với 400 – 600 lít nước tưới gốc. Chai 5 lít giá 800.000 Đ.

c) Sản phẩm bổ trợ chống rửa trôi và tăng đề kháng biểu bì

• TĂNG LỰC TIGER (STT 3): Phân bón hữu cơ dạng lỏng chứa hoạt chất Silicon hoạt tính kết hợp Mono Glucoside. Trong mùa mưa, đây là chất hỗ trợ loang trải – bám dính cực mạnh, chống hiện tượng rửa trôi thuốc bảo vệ thực vật và phân bón khi gặp mưa đột ngột. Liều dùng: Pha 100ml cho 1.000 lít nước (pha thuốc trừ bệnh trước, sau đó cho Tăng Lực Tiger vào sau cùng). Chai 500ml giá 50.000 Đ.

• KALI SILACID (STT 11): Chứa SiO2 25% và K2O 10%. Silic tạo lớp màng cơ giới bảo vệ biểu bì lá và thân cây, giảm khả năng xâm nhập của nấm hại (xì mủ, phấn trắng, đốm lá) và tăng khả năng chịu thời tiết mưa gió kéo dài. Liều dùng: Chai 500ml pha cho 800 lít nước phun qua lá. Giá 160.000 Đ.

• NÂNG pH ĐẤT (STT 16): Nước mưa có tính axit làm đất tụt pH nghiêm trọng, tạo điều kiện cho nấm Phytophthora phát tán. Sản phẩm giúp tăng pH, khử chua, giải phóng độc chất và nuôi dưỡng hệ vi sinh đối kháng trong đất (khuyến nghị tưới 2 – 3 lần vào mùa mưa với tỉ lệ 1 lít pha 1.000 – 1.500 lít nước). Can 5 lít giá 1.250.000 Đ.

Tùy theo tình trạng thực tế, bà con vui lòng liên hệ 0988296060 đội ngũ kỹ thuật Farming Tiger để được hỗ trợ chi tiết.

Chúc bà con có vụ mùa an toàn, năng suất với giải pháp từ Farming Tiger !